Acıbadem Ataşehir Hastanesi · İstanbul
Randevu ile kabul0532 432 25 75
Kapsamlı glokom bilgi merkezi
Glokomun (Göz Tansiyonu) belirtileri, riskleri, tanısı, OCT ve görme alanı değerlendirmesi; göz damlaları, SLT, lazer, MIGS, XEN, trabekülektomi ve tüp implantı seçenekleri için kapsamlı ve kaynaklı hasta rehberi.
Glokom (Göz Tansiyonu), optik sinirde ilerleyici hasar ve buna eşlik eden görme alanı kaybı ile karakterize bir hastalık grubudur. Primer açık açılı glokom uzun süre belirgin yakınma oluşturmadan ilerleyebilir; bu nedenle yalnızca kişinin iyi gördüğünü hissetmesi hastalığı dışlamaz.
Göz içi basıncı glokom için en önemli değiştirilebilir risk faktörlerinden biridir; ancak tek başına tanı değildir. Normal kabul edilen basınçlarda glokom gelişebildiği gibi yüksek basınç her hastada optik sinir hasarı anlamına gelmez. Tanı; basınç, optik sinir, OCT, görme alanı ve açı anatomisinin birlikte yorumlanmasına dayanır.
Açık açılı glokomda ağrı, kızarıklık veya ani görme azalması beklenmez. Çevresel görme alanındaki kayıplar yavaş geliştiği için kişi değişimi geç fark edebilir.
Ani açı kapanması ise farklıdır. Şiddetli göz ağrısı, kızarıklık, bulanık görme, ışıkların çevresinde haleler, baş ağrısı, bulantı veya kusma gelişmesi acil göz değerlendirmesi gerektirebilir.
İleri yaş, birinci derece akrabalarda glokom, yüksek göz içi basıncı, ince merkezi kornea, yüksek miyopi, göz travması, üveit ve uzun süreli kortikosteroid kullanımı risk değerlendirmesinde dikkate alınır.
Risk faktörlerinin varlığı tek başına hastalık tanısı koydurmaz; muayene sıklığını ve hangi testlerin ne kadar yakından tekrarlanacağını etkiler.
Primer açık açılı, normal basınçlı, primer açı kapanması, konjenital ve sekonder glokomların mekanizmaları aynı değildir. Tedavinin seçimi de bu nedenle hastalığın tipine ve ön kamara açısının anatomisine göre değişir.
Gonioskopi, açının açık mı dar mı olduğunu ve pigmentasyon, yapışıklık ya da sekonder nedenlere ilişkin bulguları değerlendirmeye yardımcı olur.
Tonometri göz içi basıncını ölçer; pakimetri kornea kalınlığını değerlendirir; gonioskopi açıyı inceler. Optik sinir muayenesi ve OCT yapısal değişiklikleri, standart otomatik perimetri ise fonksiyonel görme alanı kaybını ortaya koymaya yardımcı olur.
Glokom tanısında ve ilerleme değerlendirmesinde testlerin kalitesi ve tekrarlanabilirliği önemlidir. Aynı protokolle yapılan seri OCT ve görme alanı testleri, tek bir sonuçtan daha fazla klinik bilgi sağlar.
Hedef basınç herkese uygulanan sabit bir sayı değildir. Başlangıç basıncı, mevcut optik sinir hasarı, yaş, yaşam beklentisi, diğer gözün durumu ve seri testlerdeki ilerleme hızı birlikte değerlendirilir.
İlerleme saptanırsa veya başlangıç hasarı ileri düzeydeyse daha düşük hedef basınç gerekebilir. Tedavi kararında yalnızca klinikte ölçülen tek bir basınç değeri değil, hastalığın zaman içindeki davranışı önemlidir.
Topikal ilaçlar aköz hümör üretimini azaltarak veya dışa akımı artırarak göz içi basıncını düşürür. Prostaglandin analogları, beta blokerler, karbonik anhidraz inhibitörleri ve alfa agonistler farklı mekanizmalarla kullanılabilir.
En iyi ilaç yalnızca basıncı düşüren değil, hastanın düzenli kullanabildiği ve tolere edebildiği ilaçtır. Uygulama tekniği, doz sıklığı, oküler yüzey yan etkileri ve eşlik eden sistemik hastalıklar seçimde dikkate alınır.
Selektif lazer trabeküloplasti (SLT), uygun açık açılı glokom ve oküler hipertansiyon olgularında trabeküler ağı hedefleyerek basıncı azaltmayı amaçlar. Güncel kılavuzlarda bazı hastalarda ilk basamak seçeneklerden biri olarak değerlendirilebilir.
Lazer periferik iridotomi ise pupiller blok mekanizması bulunan dar veya kapalı açılı gözlerde farklı bir amaçla uygulanır. Aynı “lazer” başlığı altında yer alsalar da endikasyonları ve hedefledikleri anatomi farklıdır.
İlaç veya lazerle hedef basınca ulaşılamadığında, hastalık ilerlediğinde ya da ilaç yükünün azaltılması gerektiğinde cerrahi seçenekler gündeme gelebilir. Cerrahinin tipi hedef basınç ihtiyacına, daha önceki ameliyatlara, açı anatomisine ve gözün risk profiline göre seçilir.
MIGS yöntemleri genellikle daha düşük doku travmasıyla basınç düşürmeyi hedefler. XEN jel implantı subtarsal/subkonjonktival filtrasyon oluşturan mikroinvaziv bir seçenektir. Trabekülektomi ve Ahmed/Baerveldt gibi tüp implantları daha düşük hedef basınç gereken veya dirençli olgularda değerlendirilebilir.
Glokom kronik bir hastalıktır; göz içi basıncının iyi seyretmesi optik sinir takibini gereksiz hâle getirmez. Muayene, OCT ve görme alanı testleri klinik gereksinime göre tekrarlanır.
Takibin amacı basınç değerini kaydetmenin ötesinde, görme fonksiyonu ve optik sinirin stabil kalıp kalmadığını göstermektir. İlerleme görülürse hedef basınç ve tedavi stratejisi yeniden değerlendirilir.
Glokom hakkında
Glokoma bağlı oluşmuş optik sinir hasarı geri döndürülemez. Tedavinin amacı hastalığın ilerlemesini yavaşlatmak veya durdurmak ve mevcut görmeyi korumaktır.
Herkes için geçerli tek bir hedef değer yoktur. Hedef basınç; mevcut hasar, başlangıç basıncı, kornea kalınlığı, yaş ve ilerleme hızına göre kişiselleştirilir.
Evet. Özellikle primer açık açılı glokom uzun süre belirgin bir yakınmaya yol açmadan ilerleyebilir.
Tedavi edilmeyen veya hızlı ilerleyen glokom ciddi görme kaybına yol açabilir. Erken tanı ve düzenli takip riski azaltmak için kritiktir.
Hastalığın tipi, hedef basınç, göz yüzeyi, ilaç toleransı ve hasta tercihine göre damla, SLT veya diğer seçeneklerden biri ya da birkaçı planlanabilir.
İlaç ve/veya lazerle hedef basınca ulaşılamadığında, hastalık ilerlediğinde ya da daha düşük hedef basınç gerektiğinde cerrahi seçenekler değerlendirilebilir.
Bu rehber, glokom yönetiminde kullanılan güncel kılavuzlar ve uzun dönem klinik çalışmalarla desteklenmiştir.
Glokom tedavileri
Her yöntem için endikasyon, amaç, takip ve alternatifleri ayrı rehberde inceleyin.
Damla, lazer ve cerrahi seçeneklerinin genel tedavi algoritması.
Hedef basınç ve ilerleme hızına göre ilaç, lazer veya cerrahi seçimi kişiselleştirilir.
Glokom ilaç grupları, kullanım ve yan etki yaklaşımı.
Basınç düşüşü kadar düzenli kullanım, uygulama tekniği ve göz yüzeyi toleransı da önemlidir.
Açık açılı glokomda selektif lazer trabeküloplasti.
Uygun hastalarda güncel kılavuzlarda başlangıç tedavisi olarak değerlendirilebilir.
Minimal invaziv glokom cerrahisi yöntemleri.
Yöntem seçimi açı anatomisi, hedef basınç ve eş zamanlı katarakt cerrahisine göre yapılır.
Subkonjonktival filtrasyon sağlayan jel implant yaklaşımı.
Takipte bleb fonksiyonu, göz içi basıncı ve gerektiğinde ek müdahaleler değerlendirilir.
Düşük hedef basınç gerektiren olgularda klasik filtrasyon cerrahisi.
İleri veya kontrolsüz hastalıkta güçlü basınç düşüşü sağlayabilen bir seçenektir.
Ahmed ve Baerveldt gibi glokom drenaj implantları.
Önceki cerrahi, skar riski ve hedef basınç gereksinimi seçimde belirleyicidir.
Siliyer cisim üzerinden aköz üretimini azaltmayı hedefleyen lazer yaklaşımı.
Endikasyon ve kullanılan teknik hastalığın evresi ve önceki tedavilere göre değişir.
Glokom değerlendirmesi
Muayene, OCT, görme alanı ve önceki tedaviler birlikte değerlendirilerek sonraki adım planlanır.
