Minimal girişimsel cerrahi
MIGS nedir? Minimal girişimsel glokom cerrahilerinin türleri, hasta seçimi, kataraktla kombine uygulamalar, sınırlar ve Prof. Dr. Muhsin Eraslan’ın 2026 KDB çalışması.
Hayır. “Minimal veya mikro invaziv glokom cerrahisi” farklı anatomik yolları hedefleyen bir yöntem ailesidir. Ortak amaç daha küçük cerrahi travmayla basıncı azaltmak ve mümkünse ilaç ihtiyacını düşürmektir.
Bazı yöntemler trabeküler ağı açar veya bir bölümünü çıkarır, bazıları Schlemm kanalını genişletir veya bypass eder, bazıları ise subkonjonktival filtrasyon oluşturur. Bu nedenle “MIGS oldum” ifadesi tek başına hangi mekanizmanın kullanıldığını anlatmaz.
Trabeküler ağ, açık açılı glokomda göz sıvısının dışa akım direncinin önemli bileşenlerinden biridir. Gonyotomi, trabekülotomi veya mikro-bypass yöntemleri bu direnci azaltmayı hedefler ve çoğunlukla gözün doğal drenaj sistemini kullanmaya devam eder.
Bu yöntemlerin ulaşabileceği en düşük basınç, episkleral venöz basınç ve drenaj sisteminin distal kısmı gibi fizyolojik sınırlarla ilişkilidir. Çok düşük hedef basınç gereken ileri glokomda bu nedenle klasik filtrasyon cerrahisi daha uygun olabilir.
Hafif veya orta evre açık açılı glokom, katarakt cerrahisi planı, birden fazla damla kullanımı veya ilaç tolerans sorunları MIGS değerlendirmesinde sık karşılaşılan durumlardır. Ancak uygunluk kullanılan spesifik yönteme göre değişir.
Gonioskopi, glokom tipi, mevcut basınç, hedef basınç, görme alanı evresi, önceki ameliyatlar ve katarakt varlığı birlikte değerlendirilmelidir.
Birçok açı temelli MIGS işlemi fakoemülsifikasyonla aynı seansta uygulanabilir. Böylece katarakt nedeniyle görmesi azalan hastada lens cerrahisi yapılırken glokom için de trabeküler dışa akım hedeflenebilir.
Kombine işlemin sağlayacağı ek basınç veya ilaç azaltıcı etki kişiden kişiye değişir. Sadece katarakt varlığı MIGS yapılmasını gerektirmez; glokom hedefi ayrıca değerlendirilir.
KDB eksizyonel gonyotomi, trabeküler ağın bir bölümünü kontrollü olarak çıkararak Schlemm kanalına erişimi artırmayı amaçlayan açı temelli bir yöntemdir.
Prof. Dr. Muhsin Eraslan’ın yazarları arasında olduğu ve 2026’da Türk Oftalmoloji Dergisi’nde yayımlanan çalışma, farklı glokom alt tiplerinde fakoemülsifikasyonla kombine KDB cerrahisinin altı aylık sonuçlarını değerlendirmiştir. Böyle bir çalışma belirli bir hasta grubuna ait klinik veridir; kişisel tedavi sonucunu garanti etmez ancak hocanın glokom cerrahisi alanındaki akademik üretimini doğrudan gösterir.
MIGS yöntemleri genellikle konjonktivayı koruma, daha hızlı görsel rehabilitasyon ve klasik filtrasyon cerrahisine göre daha düşük bazı ciddi komplikasyon riskleri hedefler. Bu özellikler doğru hastada önemli olabilir.
Buna karşılık basınç düşüşü her zaman trabekülektomi kadar güçlü değildir. İleri glokom, hızlı progresyon veya düşük çift haneli basınç hedefi gereken hastalarda “daha minimal” olması tek başına yeterli tercih nedeni değildir.
Erken dönemde göz içi basıncı, kornea, ön kamara, inflamasyon ve olası kanama değerlendirilir. Kombine katarakt cerrahisi yapılmışsa lens cerrahisine ait takip unsurları da eklenir.
Daha sonraki dönemde başarı; basınç, kullanılan damla sayısı ve en önemlisi OCT/görme alanı stabilitesiyle birlikte değerlendirilir. Glokom takibi işlem sonrasında da devam eder.
Bazı hastalarda ilaç sayısı azalabilir ve seçilmiş kişiler bir süre damlasız kalabilir. Ancak bu tüm MIGS yöntemleri veya tüm hastalar için garanti edilemez.
Tedavinin gerçek hedefi “damlasız olmak” değil, optik siniri kişiye uygun güvenli basınçta korumaktır. Damlaların azaltılması bu hedefe zarar vermiyorsa ek bir avantajdır.
MIGS Nedir? için cerrahi karar; hastalığın evresi, hedef basınç, mevcut ilaç yükü, daha önce uygulanmış lazer veya ameliyatlar ve gözün anatomik özellikleri birlikte değerlendirilerek verilir. Aynı teknik her hastada aynı basınç düşüşünü veya aynı risk profilini oluşturmaz.
Konjonktiva durumu, kornea, lens, retina ve optik sinir muayenesi cerrahi planı etkileyebilir. Eş zamanlı katarakt varlığında kombine cerrahi olasılığı ayrıca değerlendirilir. Kan sulandırıcılar ve sistemik hastalıklar konusunda ilgili hekimlerle koordinasyon gerekebilir.
Ameliyat öncesi görüşmede beklenen fayda kadar alternatifler, yeniden müdahale olasılığı, ameliyat sonrası kontrol sıklığı ve görme rehabilitasyonu da konuşulmalıdır. Başarı yalnız cerrahinin teknik olarak tamamlanması değil, güvenli basınç ve hastalık stabilitesiyle tanımlanır.
Glokom cerrahisinden sonra ilk günlerdeki basınç sonucu uzun dönem sonucu tek başına göstermez. Yara iyileşmesi, filtrasyon yolu veya implant fonksiyonu zaman içinde değişebildiği için kontrollerde göz içi basıncı, ön segment bulguları ve kullanılan ilaç sayısı birlikte izlenir.
Hedef basınca ulaşılsa bile OCT ve görme alanı takibi devam eder. Çünkü cerrahinin amacı glokomu “yok etmek” değil, optik sinir hasarının ilerleme riskini kabul edilebilir düzeye indirmektir.
Basıncın yeniden yükselmesi durumunda ilaç eklenmesi, ofis içi bir müdahale, revizyon veya farklı bir cerrahi seçenek gerekebilir. Bu olasılık yöntemin başarısız olduğu anlamına tek başına gelmez; glokom yaşam boyu yönetilen kronik bir hastalıktır.
Merak edilenler
Hayır. Glokom tipi, evresi, açı anatomisi, hedef basınç ve önceki cerrahiler uygunluğu belirler.
Hayır. MIGS yöntemleri genellikle daha sınırlı doku değişikliği hedefler. Trabekülektomi subkonjonktival filtrasyon oluşturan ve daha düşük basınçlara ulaşabilen klasik cerrahidir.
Birçok açı temelli MIGS yöntemi uygun hastalarda katarakt cerrahisiyle aynı seansta uygulanabilir.
Kahook Dual Blade, trabeküler ağın bir bölümünü eksize ederek doğal dışa akımı artırmayı amaçlayan gonyotomi yöntemlerinden biridir.
Gerekebilir. İlaç ihtiyacı azalabilir fakat tamamen bırakılacağı garanti değildir; karar hedef basınç ve takip bulgularına göre verilir.
Hayır. İçerik genel hasta bilgilendirmesidir. Tanı, hedef göz içi basıncı ve tedavi seçimi ancak kapsamlı göz muayenesi ve kişisel klinik verilerle belirlenir.
İçerik, güncel klinik kılavuzlar, hakemli çalışmalar ve güvenilir sağlık kurumlarının kaynakları temel alınarak hazırlanmıştır.

Göz Hastalıkları Uzmanı
Glokom, glokom cerrahisi, lazer tedavileri, katarakt ve ön segment cerrahisi alanlarında çalışan Göz Hastalıkları Uzmanı.
Konu kapsamı hasta soruları temel alınarak belirlenir; bilgiler güvenilir göz sağlığı kuruluşları ve akademik yayınlarla karşılaştırılır, sadeleştirilir ve önemli içerik değişiklikleri sonrasında yeniden değerlendirilir.
Bütüncül göz sağlığı
Bilgi yolculuğunu ilgili rehberlerle sürdürün.
Glokom ameliyatının amacı göz içi basıncını yeterince düşürerek kalan görmeyi korumaktır. Cerrahi; ilaç ve lazerle hedefe ulaşılamadığında, hastalık ilerlediğinde veya çok düşük hedef basınç gerektiğinde gündeme gelebilir. Trabekülektomi, drenaj implantları, MIGS ve XEN farklı etkinlik ve risk profillerine sahiptir.
Glokom ameliyatı ne zaman gerekir? Trabekülektomi, tüp implantları, MIGS ve XEN seçenekleri; hedef basınç, ameliyat sonrası takip ve güncel kanıtlar.
XEN jel implant, ön kamaradaki göz sıvısını konjonktiva altına yönlendiren ince bir jel stenttir. Açık açılı glokomda kişiye göre tek başına veya katarakt cerrahisiyle birlikte değerlendirilebilir. Basınç düşüşü kadar ameliyat sonrası filtrasyon alanının takibi ve gerektiğinde needling gibi ek müdahaleler de tedavinin parçasıdır.
XEN jel implant nedir? Glokomda çalışma mekanizması, hasta seçimi, tek başına veya kataraktla kombine uygulama, needling ve Prof. Dr. Muhsin Eraslan’ın akademik verileri.
Glokom tedavisinin temel amacı görme sinirindeki ilerleyici hasarı yavaşlatmak için göz içi basıncını kişiye özgü güvenli bir aralığa indirmek ve hastalığın ilerlemesini düzenli testlerle izlemektir. Tedavi; göz damlaları, uygun hastalarda SLT lazer ve gerektiğinde trabekülektomi, drenaj implantları veya MIGS gibi cerrahi seçeneklerden oluşabilir.
Glokom tedavisinde göz damlaları, SLT lazer, cerrahi ve kişiye özel hedef göz içi basıncı yaklaşımı; güncel kılavuzlar ve klinik kanıtlarla kapsamlı rehber.
Glokom drenaj implantları, göz içi sıvısını ön kamaradan konjonktiva altındaki bir rezervuar plak çevresine taşıyan tüp sistemleridir. Özellikle önceki cerrahi başarısızlığı, yüksek skar riski veya güçlü basınç düşüşü ihtiyacı olan seçilmiş hastalarda kullanılabilir.
Ahmed valfi, Baerveldt gibi glokom drenaj implantlarının çalışma prensibi, hangi hastalarda düşünüldüğü, cerrahi sonrası takip ve riskler.
Kişisel değerlendirme
Tanı, hedef basınç, takip aralığı ve tedavi seçimi; muayene bulguları ile kişisel risk profili birlikte değerlendirilerek planlanır.